Kinderen en rouw

Door Willemien Jobsen

Als je in je directe omgeving te maken krijgt met verlies en rouw en je hebt kinderen, is mogelijk je eerste reactie om je kinderen te beschermen. Logisch, want dat is ook een van de taken die we als ouders hebben. Maar je kunt je kinderen niet beschermen tegen ernstige levensgebeurtenissen die we in ons leven meemaken. Wat we wel kunnen doen,  is kinderen niet uitsluiten maar betrekken bij wat er gebeurt, op een manier die past bij hun leeftijd.

Het is vooral belangrijk om na te denken wat de beste manier is om jouw kind(eren) te informeren. Dit hangt o.a. af van wat een kind kan begrijpen en wordt beïnvloed door de kalenderleeftijd maar ook door de sociaal emotionele leeftijd. Wat daarnaast ook een rol speelt: wat heeft een kind eerder aan ingrijpende gebeurtenissen meegemaakt?

Een handige leidraad hierbij is jezelf de volgende vragen te stellen:

Wat moet mijn kind weten?  

Het gaat hier om informatie die nodig is om te kunnen begrijpen wat er gebeurt, wat er gaat komen en wat er van hen verwacht wordt.

Door ervaring zijn volwassenen vaak meer bekend met de gewoonten en gebruiken die horen bij een levensgebeurtenis. Voor kinderen is dit minder vanzelfsprekend en stellen zij vragen waar wij helemaal niet bij stil staan. Toen onze middelste zoon (toen bijna 4 jaar) hoorde dat zijn oma werd begraven, zei hij: “dan moeten we iedereen vragen om een schep mee te nemen zodat ze kunnen graven bij oma.”

Kies ook de juiste woorden: iemand die overleden is, slaapt niet. Een kind zou angstig kunnen worden om zelf te gaan slapen. In geval van echtscheiding niet: papa/mama houden niet meer van elkaar en daarom gaat papa/ mama ergens anders wonen. Een kind kan denken dat als papa/ mama niet meer van het kind houdt het ook weg gaat.

Wat kan mijn kind weten?

Het is belangrijk om aan te sluiten met woorden die passen bij de leeftijd van een kind. Tegen een zesjarig kind praat je anders dan tegen een veertienjarige.

Wat wil mijn kind weten?

Het kan zijn dat je kind genoeg heeft aan minimale informatie.  Het kan ook zijn dat je kind alles wil weten en vragen blijft stellen. Dit kan soms ook lastig zijn. Wanneer een kind vragen stelt waar je als volwassene (nog) niet over hebt nagedacht. In dat geval is het belangrijk om eerlijk te zijn en ook aan te geven dat je dit een lastige vraag vindt of dat dit een vraag is waar jij het antwoord niet op weet.

Er zijn tegenwoordig veel (prenten) boeken die je als ouder of leerkracht kunt gebruiken om met kinderen te lezen en te praten over ingrijpende gebeurtenissen. Deze boeken zijn er over verschillende onderwerpen zoals levensbedreigende ziekte ( Papa draak wordt niet meer beter), overlijden ( Een boom vol herinneringen) en echtscheiding (Kamiel, de groene kameleon).

Als ouder is het goed om te zorgen dat praten over verlies en rouw “normaal” wordt. Wat bedoel ik daar mee? Door als volwassenen stil te staan bij ingrijpende levensgebeurtenissen en de impact daarvan en daar met kinderen over te praten, zorgen we er voor dat kinderen meer vertrouwd raken in het uiten van hun emoties en gevoelens rondom verlies en rouw. Dit kun je bijvoorbeeld doen door een levensgebeurtenis van een klasgenootje op school onderwerp van gesprek te maken in je eigen gezin en te benoemen hoe dit voor het klasgenootje zou kunnen zijn. Hierdoor leren kinderen dat verlies en rouw onderdeel uitmaken van ons leven en dat het uiten van emoties die daarbij horen normaal zijn.

Heb je zelf te maken met een ingrijpende gebeurtenis in je leven en kun je ondersteuning of advies gebruiken hoe je hier zelf en/ of met je kinderen mee om kunt gaan? Neem gerust contact met me op.

Geef een antwoord